{"id":182,"date":"2015-03-03T16:25:10","date_gmt":"2015-03-03T16:25:10","guid":{"rendered":"https:\/\/workspace.cohnwolfe.is\/index.php\/2015\/03\/03\/hugmyndir-eru-eins-og-legokubbar\/"},"modified":"2024-04-10T21:15:52","modified_gmt":"2024-04-10T21:15:52","slug":"hugmyndir-eru-eins-og-legokubbar","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/cohnwolfe.is\/index.php\/2015\/03\/03\/hugmyndir-eru-eins-og-legokubbar\/","title":{"rendered":"Hugmyndir eru eins og Leg\u00f3kubbar"},"content":{"rendered":"<h4>\u00dea\u00f0 vakti mikla athygli \u00ed \u00edslensku pressunni \u00ed s\u00ed\u00f0ustu viku \u00feegar bandar\u00edska sj\u00f3nvarpsst\u00f6\u00f0in Discovery fjalla\u00f0i um <a href=\"http:\/\/www.mbl.is\/frettir\/innlent\/2015\/02\/23\/sjaid_brynjar_karl_a_discovery\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Brynjar Karl Birgisson<\/a>, ellefu \u00e1ra gamlan einhverfan dreng, sem haf\u00f0i sett saman r\u00famlega sex metra langt l\u00edkan af \u00f3lukkufleyinu Titanic.<\/h4>\n<p><!--more--><\/p>\n<p>\u00dea\u00f0 <a href=\"index.php\/hugskot\/ulfaslod\/177-hvadh-er-gagnlegt#.VPXfXfmsWb8\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">vakti eftirtekt<\/a> a\u00f0 umfj\u00f6llun Discovery b\u00e6tti heil miklu vi\u00f0 brotakenndar fr\u00e9ttir \u00edslenskra fj\u00f6lmi\u00f0la af sm\u00ed\u00f0i Brynjars. H\u00fan var d\u00fdpri og b\u00e6tti uppl\u00fdsingum vi\u00f0 sem sk\u00fdr\u00f0u verkefni\u00f0 \u00e1 me\u00f0an \u00edslensku fj\u00f6lmi\u00f0larnir kl\u00f3ru\u00f0u yfirbor\u00f0i\u00f0 og s\u00f6g\u00f0u fr\u00e1 einhverfum dreng a\u00f0 setja saman skip \u00far kubbum.<\/p>\n<p><span style=\"font-size: 12.1599998474121px; line-height: 1.3em;\">En hvernig er fr\u00e9tt? Hva\u00f0 eru uppl\u00fdsingar? Hva\u00f0 er hugmynd?<\/span><\/p>\n<p>Hugmynd er or\u00f0u\u00f0 hugsun &#8211; hugsun ver\u00f0ur ekki a\u00f0 hugmynd fyrr en hugsunin er sett \u00ed or\u00f0. Og fr\u00e9tt eru or\u00f0u\u00f0 hugsun \u2013 \u00fe.e. hugmynd. Hugsun sem ekki er h\u00e6gt a\u00f0 or\u00f0a hafa menn enga hugmynd um. Skemmtilegt er a\u00f0 velta \u00fev\u00ed fyrir s\u00e9r a\u00f0 uppl\u00fdsingar er m\u00f3tu\u00f0 hugmynd gagnst\u00e6tt g\u00f6gnum, sem eru \u00f3samsettar uppl\u00fdsingar.<\/p>\n<p>K\u00f6fum d\u00fdpra samkv\u00e6mt \u00e1kve\u00f0num skilgreiningum.<\/p>\n<h3>G\u00d6GN<\/h3>\n<p>Titanic-skipi\u00f0 hans Brynjars er m\u00f3tu\u00f0 hugmynd \u00feegar sm\u00ed\u00f0inni er loki\u00f0 &#8211; hugmynd sem er saman sett \u00far m\u00f6rgum Leg\u00f3kubbum. En hvernig er fr\u00e9ttin af sm\u00ed\u00f0inni sem er \u00f3loki\u00f0?<\/p>\n<p>G\u00f6gn eru svipu\u00f0 og stakir Leg\u00f3kubbar, \u00f3samsettar uppl\u00fdsingar. Stefnuleg \u00e1\u00e6tlun, \u00ed hva\u00f0a formi sem h\u00fan er, markar g\u00e6\u00f0i eiginleika gagna. \u00c1\u00e6tlunin gefur skilning \u00e1 \u00fev\u00ed hva\u00f0 s\u00e9 gagnlegt og \u00e1kvar\u00f0ar hva\u00f0a g\u00f6gn hafi notagildi \u00ed \u00e1kve\u00f0nu samhengi r\u00e9tt eins og Leg\u00f3kubbarnir, sem \u00fej\u00f3na hlutverki \u00ed \u00e1kve\u00f0nu verki \u2013 segjum Titanic-l\u00edkani Brynjars.<\/p>\n<p>UPPL\u00ddSINGAR<\/p>\n<p>\u00c1hugavert er a\u00f0 kanna, \u00e1\u00f0ur en d\u00fdpra er haldi\u00f0, hva\u00f0 uppl\u00fdsingar eru en \u00fe\u00e6r eru einfaldlega g\u00f6gn sem b\u00fai\u00f0 er a\u00f0 setja \u00ed samhengi, m\u00f3ttekin og skilin. Skilgreina m\u00e1 \u00fear me\u00f0 uppl\u00fdsingar sem m\u00f3ta\u00f0a hugmynd. Hva\u00f0 segir \u00fea\u00f0 okkur um hvernig fr\u00e9tt er?<\/p>\n<h3>HVERNIG FR\u00c9TT ER<\/h3>\n<p>Hugmyndin um formi\u00f0 hvernig fr\u00e9tt er bygg\u00f0 h\u00e9r \u00e1 skilgreiningunni um uppl\u00fdsingarnar.<\/p>\n<p>\u00c6tla m\u00e1 a\u00f0 \u00e1\u00e6tlun neytenda gefi til kynna a\u00f0 fr\u00e9tt s\u00e9u uppl\u00fdsingar e\u00f0a m\u00f3tu\u00f0 hugmynd, \u00fear sem fr\u00e9ttin er einst\u00f6k og sj\u00e1lfst\u00e6\u00f0 hugmynd. \u00de\u00f3tt h\u00fan eigi s\u00e9r framhald.<\/p>\n<h3>\u00cd \u00c1TT A\u00d0 SKILNINGI<\/h3>\n<p>N\u00fana h\u00f6fum vi\u00f0 tv\u00f6 stig skilnings, g\u00f6gn og uppl\u00fdsingar.<\/p>\n<p>N\u00e6sta stig er til sta\u00f0ar til aukin skilnings: \u00feekkingin (alltaf me\u00f0 \u00e1kve\u00f0num greini samkv\u00e6mt skilgreiningu okkar).<\/p>\n<p>\u00deekkingin eru uppl\u00fdsingar sem b\u00fai\u00f0 er a\u00f0 setja \u00ed samhengi og skilin mi\u00f0a\u00f0 vi\u00f0 \u00e1kve\u00f0na stefnulega \u00e1\u00e6tlun, til d\u00e6mis \u00e1kve\u00f0i\u00f0 fag. Fagkennslan tekur \u00fe\u00e1 mi\u00f0 af stefnulegri \u00e1\u00e6tlun um vi\u00f0komandi fag \u00fear sem tegundir af uppl\u00fdsingum er tengd saman \u00ed \u00feeim tilgangi a\u00f0 b\u00faa til \u00feekkinguna sem grundvallar vi\u00f0komandi fag. Fagi\u00f0 er \u00fe\u00e1 einhver \u00e1kve\u00f0in fast m\u00f3tu\u00f0 hugmynd.<\/p>\n<p>Segja m\u00e1 a\u00f0 \u00feekkingin s\u00e9u fleiri \u201eeiningar\u201c af uppl\u00fdsingum \u00ed \u00e1kve\u00f0nu samhengi, m\u00f3ta\u00f0ar \u00ed \u00e1kve\u00f0na einingu &#8211; eina st\u00e6rri einingu. E\u00f0a fleiri m\u00f3ta\u00f0ar hugmyndir settar saman \u00ed eina fast m\u00f3ta\u00f0a hugmynd samanber eitt fag.<\/p>\n<p>Segja m\u00e1 a\u00f0 \u00edtarleg umfj\u00f6llun \u00ed fj\u00f6lmi\u00f0li s\u00e9 eitthva\u00f0 anna\u00f0 en venjuleg fr\u00e9tt &#8211; en \u00edtarleg umfj\u00f6llun er af sama bergi brotin \u00fe.e. sett saman \u00far st\u00e6rra samhengi uppl\u00fdsinga e\u00f0a fleiri m\u00f3tu\u00f0um hugmyndum ef fr\u00e9ttin hefur eitthvert uppl\u00fdsingagildi. Notagildi\u00f0 umfj\u00f6llunarinnar felast \u00ed \u00fev\u00ed af hva\u00f0a g\u00e6\u00f0um g\u00f6gnin eru.<\/p>\n<p>N\u00fana h\u00f6fum vi\u00f0 \u00ferj\u00fa stig til skilnings: g\u00f6gn; uppl\u00fdsingar; \u00e1kve\u00f0na \u00feekkingu.<\/p>\n<p>Tv\u00f6 stig eftir: \u00fea\u00f0 a\u00f0 reyna \u00feekkinguna; kunn\u00e1ttuna (\u00feekkingin reynd) og eftirfylgni sem er reynslan skr\u00e1\u00f0 og skilin.<\/p>\n<h3>HVA\u00d0 GAGNLEGT ER<\/h3>\n<p>H\u00e6pi\u00f0 er a\u00f0 fullyr\u00f0a, mi\u00f0a\u00f0 vi\u00f0 gefnar skilgreiningar, a\u00f0 g\u00f6gn s\u00e9u gagnleg \u00ed \u00feessu \u00e1kve\u00f0na samhengi \u00fe\u00f3tt \u00feau gagnist manni til br\u00faks s\u00ed\u00f0ar \u00ed ferlinu fyrir uppl\u00fdsingar.<\/p>\n<p>\u00dea\u00f0 a\u00f0 g\u00f6gn s\u00e9u gagnleg er erfitt a\u00f0 skilja nema \u00fe\u00e1 kannski \u00ed \u00feeirri \u00f3vissu a\u00f0 fundi\u00f0 efni s\u00e9 hugsanlega g\u00f6gn. Ef \u00f3vissa er til sta\u00f0ar m\u00e1 me\u00f0 t\u00f6luver\u00f0ri vissu \u00e1\u00e6tla a\u00f0 hin stefnulega \u00e1\u00e6tlun s\u00e9 ekki af \u00feeim g\u00e6\u00f0um sem gagnast \u00e6tti.<\/p>\n<p>G\u00f6gn hafa notagildi. \u00deau geta ekki hugsanlega haft notagildi. G\u00f6gn eru g\u00f6gn. \u00deau gagnast manni til frekari skilnings. Meining er s\u00fa a\u00f0 g\u00f6gn eitt og s\u00e9r s\u00e9u ekki gagnleg \u2013 heldur er n\u00fdting \u00feeirra gagnleg \u00fe.e. til a\u00f0 b\u00faa til uppl\u00fdsingar \u00far. Vi\u00f0 t\u00f6lum hversdagslega um gagnlegar uppl\u00fdsingar.<\/p>\n<p>\u00c6tla m\u00e1 a\u00f0 or\u00f0 eins og \u201egagnlegt\u201c ver\u00f0i a\u00f0 s\u00e9rt\u00e6ku hugtaki sem tilheyrir uppl\u00fdsingum \u00e1 \u00feeim forsendum a\u00f0 uppl\u00fdsingar ver\u00f0a til af g\u00f6gnum. G\u00f6gn eru gagnleg fyrir uppl\u00fdsingager\u00f0.<\/p>\n<p>Uppl\u00fdsingar eru a\u00f0eins gagnlegar ef \u00fe\u00e6r hafa notagildi \u00fe.e. a\u00f0 g\u00f6gn s\u00e9u af \u00feeim g\u00e6\u00f0um a\u00f0 \u00feau eru hugsanlega til gagns og ver\u00f0i, \u00ed samhengi, a\u00f0 uppl\u00fdsingum samkv\u00e6mt skilgreiningunni um hva\u00f0 uppl\u00fdsingar eru.<\/p>\n<p>Sama \u00e1 vi\u00f0 um uppl\u00fdsingar sem eru (ekki geta veri\u00f0) gagnlegar fyrir \u00feekkinguna.<\/p>\n<p>\u00deekking getur haft notagildi fyrir kunn\u00e1ttuna og kunn\u00e1ttan getur haft notagildi fyrir \u00e1kve\u00f0i\u00f0 verk. S\u00fdnilegur \u00e1rangur mi\u00f0a\u00f0ur vi\u00f0 ger\u00f0a \u00e1\u00e6tlun sker \u00far um notagildi.<\/p>\n<p>N\u00fa er prakt\u00edkin eftir \u00fe.e. kunn\u00e1ttan og s\u00ed\u00f0ast reynslan.<\/p>\n<h3>NE\u00d0ANM\u00c1LS<\/h3>\n<p>Leg\u00f3kubbadrengurinn Brynjar Karl hefur greinilega reynt \u00feekkinguna og sennilegast hefur hann \u00f6\u00f0last kunn\u00e1ttu eftir alla \u00feessa vinnu. Reynslan \u00e1 eftir a\u00f0 koma \u00ed lj\u00f3s.<\/p>\n<p>Samkv\u00e6mt \u00feessu \u00f6llu gagnast \u00edslensku fr\u00e9ttirnar um \u00feetta m\u00e1l neytendum l\u00edti\u00f0. S\u00f6kum \u00feess hversu brotakenndar \u00fe\u00e6r eru \u00fe\u00e1 l\u00edkjast \u00fe\u00e6r fremur g\u00f6gnum en uppl\u00fdsingum. \u00de\u00e6r gefa ekki m\u00f3ta\u00f0a hugmynd um drenginn og verk hans.<\/p>\n<p>Til a\u00f0 f\u00e1 einhverja heildarhugmynd \u00fearf a\u00f0 feta \u00ed spor sagnfr\u00e6\u00f0ingsins til a\u00f0 uppl\u00fdsa sig &#8211; safna fr\u00e9ttum h\u00e9r og \u00fear sem birtast neytenda fr\u00e9tta \u00ed einskonar st\u00edl gagna. Ekki uppl\u00fdsinga. Neytandinn hefur \u00fev\u00ed enga m\u00f6guleika \u00e1 a\u00f0 taka uppl\u00fdsta \u00e1kv\u00f6r\u00f0un af g\u00f6gnum.<\/p>\n<p>G\u00f3\u00f0 fr\u00e9tt er ekki p\u00fasl. Heldur myndin \u00f6ll. Uppl\u00fdsingar. M\u00f3tu\u00f0 hugmynd.<\/p>\n<p>R\u00e6\u00f0a m\u00e1 um \u00fea\u00f0 hvort neytandinn s\u00e9 a\u00f0 f\u00e1 fullm\u00f3ta\u00f0a v\u00f6ru &#8211; n\u00e6gilegar uppl\u00fdsingar og m\u00f3ta\u00f0a hugmynd &#8211; e\u00f0a hvort um v\u00f6rusvik s\u00e9 a\u00f0 r\u00e6\u00f0a. L\u00e9lega Leg\u00f3kubba.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u00dea\u00f0 vakti mikla athygli \u00ed \u00edslensku pressunni \u00ed s\u00ed\u00f0ustu viku \u00feegar bandar\u00edska sj\u00f3nvarpsst\u00f6\u00f0in Discovery fjalla\u00f0i um Brynjar Karl Birgisson, ellefu \u00e1ra gamlan einhverfan dreng, sem haf\u00f0i sett saman r\u00famlega sex metra langt l\u00edkan af \u00f3lukkufleyinu Titanic.<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[14],"tags":[],"class_list":["post-182","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-ulfaslod"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/cohnwolfe.is\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/182","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/cohnwolfe.is\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/cohnwolfe.is\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cohnwolfe.is\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cohnwolfe.is\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=182"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/cohnwolfe.is\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/182\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1102,"href":"https:\/\/cohnwolfe.is\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/182\/revisions\/1102"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/cohnwolfe.is\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=182"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/cohnwolfe.is\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=182"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/cohnwolfe.is\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=182"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}