{"id":1271,"date":"2024-06-24T14:48:32","date_gmt":"2024-06-24T14:48:32","guid":{"rendered":"https:\/\/cohnwolfe.is\/?p=1271"},"modified":"2024-06-24T14:57:28","modified_gmt":"2024-06-24T14:57:28","slug":"thegar-personulegar-skodanir-rekast-a-faglega-abyrgd","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/cohnwolfe.is\/index.php\/2024\/06\/24\/thegar-personulegar-skodanir-rekast-a-faglega-abyrgd\/","title":{"rendered":"\u00deegar pers\u00f3nulegar sko\u00f0anir rekast \u00e1 faglega \u00e1byrg\u00f0"},"content":{"rendered":"\t\t<div data-elementor-type=\"wp-post\" data-elementor-id=\"1271\" class=\"elementor elementor-1271\" data-elementor-post-type=\"post\">\n\t\t\t\t\t\t<section class=\"elementor-section elementor-top-section elementor-element elementor-element-09860dc elementor-section-boxed elementor-section-height-default elementor-section-height-default\" data-id=\"09860dc\" data-element_type=\"section\" data-e-type=\"section\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-container elementor-column-gap-default\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-column elementor-col-100 elementor-top-column elementor-element elementor-element-d0aeb6d\" data-id=\"d0aeb6d\" data-element_type=\"column\" data-e-type=\"column\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-widget-wrap elementor-element-populated\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-0467cb7 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"0467cb7\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>S\u00e9rfr\u00e6\u00f0ingar \u00ed almannatengslum eru bo\u00f0skiptaarkitektar, sem hafa m.a. \u00fea\u00f0 hlutverk a\u00f0 m\u00f3ta \u00edmynd vi\u00f0skiptavina, v\u00f6rumerkja e\u00f0a skipulagsheilda sem byggist \u00e1 forsendum hagr\u00e6\u00f0ingar \u00ed stefnulegu kynningarferli einstaklinga, fyrirt\u00e6kja, stofnana og samtaka og kerfisbundnum a\u00f0fer\u00f0afr\u00e6\u00f0ilegum vinnubr\u00f6g\u00f0um til verndar og styrktar or\u00f0spori \u00feeirra, v\u00f6rum og\/e\u00f0a \u00fej\u00f3nustu.<\/p><p>\u00deegar liti\u00f0 er til hlutverks \u00feessa s\u00e9rfr\u00e6\u00f0inga m\u00e1 taka til umfj\u00f6llunar a\u00f0 st\u00edgi \u00feeir inn \u00e1 opinberan vettvang til a\u00f0 tj\u00e1 pers\u00f3nulegar sko\u00f0anir s\u00ednar, eru \u00feeir \u00e1 h\u00e1lum \u00eds, \u00fear sem \u00feeir h\u00e6tta b\u00e6\u00f0i tr\u00faver\u00f0ugleika s\u00ednum sem s\u00e9rfr\u00e6\u00f0ingar og or\u00f0spori vi\u00f0skiptavina sem \u00feeir starfa fyrir.<\/p><p><strong>Eiga almannatenglar a\u00f0 tj\u00e1 sko\u00f0anir s\u00ednar opinberlega?<\/strong><\/p><p>Erlendis er h\u00f6r\u00f0 umr\u00e6\u00f0a um hvort almannatenglar eigi a\u00f0 tj\u00e1 sko\u00f0anir s\u00ednar \u00e1 m\u00f6nnum og m\u00e1lefnum. H\u00e9r \u00e1 \u00cdslandi er \u00feessu \u00f6\u00f0ruv\u00edsi fari\u00f0 \u00fev\u00ed margir \u00edslenskir almannatenglar hika ekki vi\u00f0 a\u00f0 draga sig \u00ed flokka og nj\u00f3ta svi\u00f0slj\u00f3ssins me\u00f0 a\u00f0 tj\u00e1 s\u00ednar sko\u00f0anir \u00e1 \u00fdmist m\u00f6nnum e\u00f0a m\u00e1lefnum l\u00ed\u00f0andi stundar \u00e1n tillits til \u00feess hvort \u00fea\u00f0 s\u00e9 \u00e1 forsendum faglegs \u00e1lits.<\/p><p>Erlendum s\u00e9rfr\u00e6\u00f0ingum \u00feykir \u00feetta merkilegt, ekki s\u00edst vegna sm\u00e6\u00f0ar landsins og innbyr\u00f0is tengsla.<\/p><p>\u00deeir sem komast a\u00f0 \u00fev\u00ed a\u00f0 erlendis hiki almannatenglar vi\u00f0 a\u00f0 tj\u00e1 sko\u00f0anir s\u00ednar ver\u00f0a stundum hissa. \u00deeim \u00feykir s\u00e9rkennilegt a\u00f0 s\u00e9rfr\u00e6\u00f0ingar \u00ed a\u00f0 kenna \u00f6\u00f0rum a\u00f0 l\u00fdsa sko\u00f0unum s\u00ednum skuli for\u00f0ast a\u00f0 tj\u00e1 s\u00ednar eigin sko\u00f0anir.<\/p><p>En af hverju \u00e6tli \u00fea\u00f0 s\u00e9?<\/p><p><strong>Hverjar geta veri\u00f0 aflei\u00f0ingar \u00feess a\u00f0 almannatengill tj\u00e1i sko\u00f0anir s\u00ednar opinberlega?<\/strong><\/p><p>Einn helsti \u00f3kosturinn vi\u00f0 a\u00f0 almannatenglar tj\u00e1i eigin sko\u00f0anir opinberlega er aukin h\u00e6tta \u00e1 hagsmuna\u00e1rekstrum \u00fear sem m\u00f3ttakendur almennt gera ekki greinarmun \u00e1 faglegum og pers\u00f3nulegum sko\u00f0unum. Almannatenglar vilja s\u00ed\u00f0ur f\u00e6la fr\u00e1 tilvonandi vi\u00f0skiptavini me\u00f0 \u00fev\u00ed a\u00f0 l\u00fdsa yfir sko\u00f0unum s\u00ednum og s\u00edst vilja \u00feeir m\u00f3\u00f0ga e\u00f0a f\u00e6la fr\u00e1 n\u00faverandi vi\u00f0skiptavini me\u00f0 \u00fev\u00ed a\u00f0 tala um hluti sem geta stu\u00f0a\u00f0 \u00fe\u00e1 e\u00f0a eru jafnvel andst\u00e6\u00f0ir hagsmunum e\u00f0a sj\u00f3narmi\u00f0um \u00feeirra.<\/p><p>\u00deegar almannatenglar tj\u00e1 eigin sko\u00f0anir \u00e1 opinberum vettvangi ver\u00f0a m\u00f6rkin \u00f3lj\u00f3s \u00e1 milli pers\u00f3nulegra og faglegra starfsh\u00e1tta \u00feeirra. \u00de\u00f3tt \u00feeir eigi r\u00e9tt \u00e1 tj\u00e1ningarfrelsi geta opinberar yfirl\u00fdsingar \u00feeirra or\u00f0i\u00f0 \u00feess valdandi a\u00f0 \u00fe\u00e6r kasti neikv\u00e6\u00f0u lj\u00f3si \u00e1 vi\u00f0skiptavinina sem \u00feeir starfa fyrir. \u00deessi skortur \u00e1 a\u00f0greiningu getur skapa\u00f0 misskilning me\u00f0al haga\u00f0ila vi\u00f0skiptavina og almennings og grafi\u00f0 undan tr\u00faver\u00f0ugleika s\u00e9rfr\u00e6\u00f0ir\u00e1\u00f0gjafarinnar.<\/p><p>S\u00fdnileiki almannatengla getur skyggt \u00e1 vinnu vi\u00f0skiptavina sem \u00feeir starfa fyrir. \u00de\u00f3 a\u00f0 s\u00e9rfr\u00e6\u00f0ingar \u00ed almannatengslum gegni mikilv\u00e6gu hlutverki \u00e1 bak vi\u00f0 tj\u00f6ldin vi\u00f0 a\u00f0 m\u00f3ta skynjun almennings til samr\u00e6mis vi\u00f0 raunst\u00f6\u00f0u skipulagsheildar, getur s\u00fdnileiki \u00feeirra \u00f3vart dregi\u00f0 athygli fr\u00e1 helstu haga\u00f0ilum. \u00deessi d\u00fdnam\u00edk getur skapa\u00f0 spennu \u00ed samskiptum vi\u00f0 vi\u00f0skiptavini og grafi\u00f0 undan samvinnue\u00f0li \u00e1rangursr\u00edkrar s\u00e9rfr\u00e6\u00f0ir\u00e1\u00f0gjafar almannatengla.<\/p><p>Almannatenglar sem l\u00e1ta \u00ed lj\u00f3s sko\u00f0anir s\u00ednar \u00e1 almannaf\u00e6ri h\u00e6tta \u00e1 a\u00f0 vera \u00e1litnir hlutdr\u00e6gir e\u00f0a \u00f3\u00e1rei\u00f0anlegir af bla\u00f0am\u00f6nnum, haga\u00f0ilum og almenningi. Hlutl\u00e6gni og \u00f3hlutdr\u00e6gni eru hornsteinn \u00ed skilvirkum almannatengslum og hvers kyns hlutdr\u00e6gni getur r\u00fdrt traust og tr\u00faver\u00f0ugleika me\u00f0 t\u00edmanum. Tap \u00e1 trausti getur haft v\u00ed\u00f0t\u00e6kar aflei\u00f0ingar, haft \u00e1hrif \u00e1 \u00e1rangur framt\u00ed\u00f0arverkefna \u00ed almannatengslum og ska\u00f0a\u00f0 fagleg samskipti og atvinnugrein almannatengla.<\/p><p>\u00dea\u00f0 eiga margir erfitt me\u00f0 a\u00f0 greina \u00e1 milli pers\u00f3nulegra sko\u00f0ana og faglegra sko\u00f0ana. Faglegar sko\u00f0anir hafa ekkert me\u00f0 pers\u00f3nulegar sko\u00f0anir almannatengilsins a\u00f0 gera \u00fev\u00ed almannatengill, sem einhver akkur er \u00ed, getur s\u00e9\u00f0 marga fleti m\u00e1ls og ver\u00f0ur a\u00f0 geta tala\u00f0 fyrir \u00feeim \u00f6llum. \u00deetta eiga margir erfitt me\u00f0 a\u00f0 skilja og segja jafnvel a\u00f0 me\u00f0 \u00feessu s\u00e9u almannatenglar a\u00f0 selja s\u00e1l s\u00edna. \u00dea\u00f0 er fjarri lagi \u2013 almannatenglar eru einfaldlega me\u00f0 s\u00e9r\u00feekkingu \u00e1 m\u00f6gulegri t\u00falkun mismunandi haga\u00f0ila \u00e1 \u00fev\u00ed sem sagt er.<\/p><p>Geta almannatenglar l\u00e6rt eitthva\u00f0 af n\u00fdlegu raund\u00e6mi \u00ed \u00edslensku samf\u00e9lagi?<\/p><p><strong>Eru \u00edslenskir almannatenglar of fyrirfer\u00f0amiklir? <\/strong><\/p><p>Eins og \u00e1\u00f0ur sag\u00f0i \u00e1 \u00feessi umr\u00e6\u00f0a ekki vi\u00f0 um \u00cdsland \u00fear sem f\u00e1ir almannatenglar hika vi\u00f0 a\u00f0 tj\u00e1 sko\u00f0anir s\u00ednar. N\u00fdlegt raund\u00e6mi er s\u00f6nnun \u00feess efnis \u00feegar umfj\u00f6llun um \u00edslenskan almannatengil spratt upp \u00e1 samf\u00e9lagsmi\u00f0lum \u00fear sem hann haf\u00f0i me\u00f0 \u00e1berandi h\u00e6tti l\u00fdst pers\u00f3nulegum sko\u00f0unum \u00ed fj\u00f6lmi\u00f0lum sem og \u00e1 samf\u00e9lagsmi\u00f0lum um samf\u00e9lagsm\u00e1l l\u00ed\u00f0andi stundar er var\u00f0a\u00f0i fl\u00f3ttaf\u00f3lk og st\u00f6\u00f0u \u00feess \u00e1 \u00cdslandi. \u00de\u00f3tt fyrir\u00e6tlanir almannatengilsins kunni a\u00f0 hafa veri\u00f0 einl\u00e6gar, \u00fer\u00f3u\u00f0ust alvarlegar umr\u00e6\u00f0ur sem hafa \u00e1hrif fyrir vi\u00f0skiptavin umr\u00e6dds almannatengils. Vi\u00f0skiptavinurinn, sem var forsetaframbj\u00f3\u00f0andi lenti \u00ed \u00fev\u00ed a\u00f0 vera bendla\u00f0ur vi\u00f0 sko\u00f0anir almannatengilsins \u00fear sem fj\u00f6lda einstaklinga skrifa\u00f0i a\u00f0 \u00feeir myndu ekki lj\u00e1 forsetaframbj\u00f3\u00f0endanum sitt atkv\u00e6\u00f0i \u00ed komandi forsetakosningum.<\/p><p>Atviki\u00f0 er \u00e1\u00fereifanleg \u00e1minning um \u00fe\u00e1 \u00e1h\u00e6ttu sem fylgir \u00fev\u00ed a\u00f0 fagf\u00f3lk \u00ed almannatengslum tj\u00e1i pers\u00f3nulegar sko\u00f0anir \u00e1 opinberum vettvangi. \u00de\u00f3tt einstaklingar eigi r\u00e9tt \u00e1 sko\u00f0unum s\u00ednum og sannf\u00e6ringu, ver\u00f0a \u00feeir a\u00f0 vera me\u00f0vita\u00f0ir um hugsanleg \u00e1hrif \u00e1 vi\u00f0skiptavini sem \u00feeir starfa fyrir. \u00cd tengdum heimi n\u00fat\u00edmans, \u00fear sem hvert or\u00f0 og ath\u00f6fn er sko\u00f0u\u00f0 undir sm\u00e1sj\u00e1, geta ein mist\u00f6k e\u00f0a mism\u00e6li haft dj\u00fapst\u00e6\u00f0ar aflei\u00f0ingar.<\/p><p><strong>Almannatenglar eiga a\u00f0 vera bakland vi\u00f0skiptavinar<\/strong><\/p><p>Raund\u00e6mi\u00f0 \u00fej\u00f3nar sem v\u00edti til varna\u00f0ar og undirstrikar hi\u00f0 vi\u00f0kv\u00e6ma jafnv\u00e6gi milli einstaklingsfrelsis og skyldu um fagmennsku \u00ed s\u00e9rfr\u00e6\u00f0ir\u00e1\u00f0gj\u00f6f almannatengla. H\u00e9r v\u00e6ri kannski r\u00e1\u00f0 a\u00f0 taka umr\u00e6\u00f0una \u00e1 hinn veginn og \u00edhuga hvort r\u00e9tt s\u00e9, eins og sumir kj\u00f3sa a\u00f0 gera, a\u00f0 vera bakland vi\u00f0skiptavina sinna (e. behind the client) \u00e1n \u00feess a\u00f0 vera \u00ed svi\u00f0slj\u00f3sinu sj\u00e1lfir. \u00dea\u00f0 m\u00e1 vel velta \u00fev\u00ed fyrir s\u00e9r hvort \u00edslenski almannatengillinn s\u00e9 of fyrirfer\u00f0armikill \u00e1 svi\u00f0inu og hvort sko\u00f0anir hans geti smitast yfir \u00e1 vi\u00f0skiptavini e\u00f0a a\u00f0 \u00fe\u00e6r sko\u00f0anir sem eru l\u00e1tnar \u00ed lj\u00f3s geti haft \u00e1hrif \u00e1 vi\u00f0skiptavini.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>S\u00e9rfr\u00e6\u00f0ingar \u00ed almannatengslum eru bo\u00f0skiptaarkitektar, sem hafa m.a. \u00fea\u00f0 hlutverk a\u00f0 m\u00f3ta \u00edmynd vi\u00f0skiptavina, v\u00f6rumerkja e\u00f0a skipulagsheilda sem byggist \u00e1 forsendum hagr\u00e6\u00f0ingar \u00ed stefnulegu kynningarferli einstaklinga, fyrirt\u00e6kja, stofnana og samtaka og kerfisbundnum a\u00f0fer\u00f0afr\u00e6\u00f0ilegum vinnubr\u00f6g\u00f0um til verndar og styrktar or\u00f0spori \u00feeirra, v\u00f6rum og\/e\u00f0a \u00fej\u00f3nustu. \u00deegar liti\u00f0 er til hlutverks \u00feessa s\u00e9rfr\u00e6\u00f0inga m\u00e1 taka til umfj\u00f6llunar a\u00f0&#8230;<\/p>\n<p class=\"more-link\"><a href=\"https:\/\/cohnwolfe.is\/index.php\/2024\/06\/24\/thegar-personulegar-skodanir-rekast-a-faglega-abyrgd\/\"><span>Read More<\/span><i>&#43;<\/i><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":6,"featured_media":836,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[78,64,80,67],"class_list":["post-1271","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-uncategorized","tag-almannatenglar","tag-almannatengsl","tag-hagsmunaarekstur","tag-sidareglur"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/cohnwolfe.is\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1271","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/cohnwolfe.is\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/cohnwolfe.is\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cohnwolfe.is\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/6"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cohnwolfe.is\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1271"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/cohnwolfe.is\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1271\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1275,"href":"https:\/\/cohnwolfe.is\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1271\/revisions\/1275"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cohnwolfe.is\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/836"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/cohnwolfe.is\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1271"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/cohnwolfe.is\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1271"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/cohnwolfe.is\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1271"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}